Nutrition

Waarom cheat meals averechts werken

Meyken Houppermans, PhD. CrossFit Level 3 Trainer
Founder and Head Coach
Eet de hele week gezond en neem één cheat meal. Het klinkt aantrekkelijk. Het voelt haalbaar. Maar de realiteit? Het werkt niet. Sterker nog: het houdt je juist vast in een ongezond patroon.

Waar komt het idee van een cheat meal vandaan?

Het concept komt uit de wereld van bodybuilding.

Bodybuilders trainen maandenlang extreem intensief en eten een overschot aan calorieën om zoveel mogelijk spiermassa aan te maken. Vervolgens werken ze toe naar een wedstrijdmoment. Gedurende een aantal weken of maanden wordt een zeer streng laag calorisch dieet gevolgd, met af en toe een cheat meal. Vanuit de gedachte dat dit de motivatie ten goede komt en het lichaam weer even een prikkel geeft om nog meer vet te verbranden.

Tijdens de wedstrijd moet op dat podium één ding zichtbaar zijn: maximale spierdefinitie. En daarvoor is een extreem laag vetpercentage nodig.

Wat je daar ziet, is géén gezond lichaam. Het is een lichaam dat uitgedroogd is, een ongezond laag vetpercentage heeft en nauwelijks nog normaal functioneert.

Alle systemen staan onder druk. Het doel is simpel: die paar minuten op het podium overleven en het resultaat tonen.

Dat is de context waar “cheat meals” vandaan komen. Niet uit gezondheid. Niet uit duurzaamheid. Maar uit topsport op het randje van wat het lichaam aan kan.

In de dieet- en fitnesswereld is dit idee vertaald naar: “Eet de hele week clean, en één keer per week mag je los.” Met als argumenten: Het helpt je motivatie; het boost je verbranding; en het maakt het dieet vol te houden. Dat klink logisch, maar het probleem zit dieper.

Waarom cheat meals niet werken

1. Het impliceert dat gezond eten niet leuk is

Een cheat meal betekent letterlijk: je mag even ontsnappen. Maar waar ontsnap je van? Van je normale eetpatroon.

Dus impliciet zeg je: Gezond eten = niet lekker. Ongezond eten = beloning.

En dat is precies de mindset die je níet wilt als je duurzaam gezonder wilt leven.

2. Het houdt je vast in het “dieet- denken”

Cheat meals horen bij diëten. En van diëten weten we: Alle dieten werken, tijdelijk. Want zodra je stopt, ben je weer snel terug op je oude gewicht of zwaarder. Je leert niet hoe je duurzaam gezond eet. Je leert alleen hoe je tijdelijk streng kunt zijn voor jezelf.

3. Je kunt in één maaltijd je week saboteren

Veel cheat meals zijn geen kleine afwijkingen. Het zijn extreme maaltijden. Een concreet voorbeeld:

Pizza (±1000 kcal). Friet met saus (±700kcal). 3 biertjes (±450 kcal). Snack/dessert (±400kcal). Totaal: ±2550 kcal

Dat is voor veel mensen meer dan een hele dag aan energie. Als je de hele week een klein tekort hebt opgebouwd waarmee je een duurzaam gewichtsverlies kunt bereiken van 0,5kg per week, kun je dat hiermee in één avond volledig teniet doen of zelfs omkeren. Cheat meals bevatten namelijk niet alleen veel calorieën maar bestaan vaak ook uit bewerkte producten die een ongunstig effect hebben op je gezondheid. Je kunt zelfs meer aankomen van een ongezonde maaltijd van 500kcal dan van een gezonde maaltijd van 500kcal. De ene calorie is namelijk de andere niet. Hoe dat dit lees je in dit artikel.

4. Je leert niet omgaan met verleidingen

Misschien wel het grootste probleem. Een cheat meal leert je: Het is all or nothing. Maar het echte leven zit daar tussen.

Een gezond eetpatroon betekent dagelijks gezonde voedzame maaltijden, en af en toe ook snacken. Met mate en niet om iets te compenseren. Gezond voedingsgedrag betekent dagelijks gezonde keuzes maken en weerbaar kunnen zijn tegen vele verleidingen. Nee kunnen zeggen; balans kunnen houden; en geen schuldgevoelens hebben als het gaat om eten. Een cheat meal leert je precies het tegenovergestelde.

De bottom line

Cheat meals zijn geen slimme strategie, maar een overblijfsel uit een extreme topsport- context.

Duurzaam resultaat begint met een gezond voedingspatroon, elke dag weer.

Create your own health!©