Hoe oud je je voelt, bepaalt sterker dan je echte leeftijd hoe je leeft en veroudert. Leeftijdslabels en verwachtingen kunnen dit versterken, wat pleit voor maatwerk in plaats van stereotypering.
De senior bestaat niet
Senioren zijn hip, maar als we sommige overheidscampagnes en lokale initiatieven moet geloven, ben je al rijp voor een speciale doelgroep-benadering wanneer je 55-plus ben. Als wij één ding geleerd heb van de Leyden Academy is dat er niet zoiets bestaat als dé oudere. En dat herkennen wij ook in ons werk: sommige 60- plussers zijn een stuk fitter dan sommige 30-ers; en sommige 50-ers voelen zichzelf oud terwijl andere leeftijdsgenoten zich nog 25 voelen.
Ervaren leeftijd bepaalt gezondheid
Je gaat je gedragen naar hoe oud je je voelt en welk beeld je hebt bij je leeftijd. Ook hoe de omgeving jou benadert, is daarop van invloed.
Is jouw beeld van een 55- plusser iemand die net zoveel of nog meer kan, wil en doet dan een 30-er? Of is jouw beeld, dat je met de leeftijd voorzichtiger aan moet doen en aangewezen bent op de lokale 55- plus gym in plaats van op CrossFit, om eens een voorbeeld te noemen?
Subjectieve leeftijd, hoe oud je je voelt, blijkt een sterke voorspeller te zijn van welzijn en gezondheid op de lange termijn, zelfs sterker dan de biologische leeftijd.
Je perspectief op ouder worden speelt daarin een belangrijke rol: Het bepaalt je gedrag, gevoel en gezondheid. Het kan het ouderdomsproces versnellen of vertragen. Wanneer je perspectief is dat je met 55- plus al best oud bent, ga je je oud gedragen en voelen. De kans dat je nieuwe dingen gaat uitproberen, jezelf gaat uitdagen, flink aan krachttraining gaat doen, je lichaam en geest gaat blootstellen aan uitdagende prikkels, is dan kleiner. En dat versnelt het ouder worden (Hughes et. al., 2021).
Afzetten tegen invloed van stereotypering houdt gezond
Ook de omgeving speelt een belangrijke rol. Overheidscampagnes en lokale initiatieven onder de noemer “55 plus…” dragen daaraan bij. Wanneer mensen worden benaderd alsof ze oud zijn, dan ze zich ook ouder voelen (Wettstein et. al., 2025).
Mensen internaliseren de visie van de samenleving op hun eigen proces van ouder worden. Deze opvattingen kunnen zich ontwikkelen tot selffulfilling prophecies en zo invloed hebben op hoe iemand functioneert, hoe gezond iemand is en hoe lang iemand leeft. Dit gebeurt via verschillende processen, zoals psychologische factoren, bijvoorbeeld het opbouwen van mentale veerkracht; gedrag zoals leefstijl en gezondheidskeuzes; en ook lichamelijke processen (Benyamini et. al., 2019).
Wanneer je jezelf niet identificeert met je leeftijdsgroep omdat je je jonger voelt, heeft dat een beschermend effect tegen die stereotypering. Deze zogenoemde age group dissociation heeft mogelijk een positief effect op je fysieke en mentale gezondheid (Wurm et. al., 2017).
Persoonlijke noot
Wij vinden dat dit anders kan en moet. Ons motto is: Niemand is een exoot en niemand heeft een bijzonder behandeling nodig omwille van zijn leeftijd. Maatwerk betekent kijken naar het individu, ongeacht leeftijd.
Create your own health!©
Referenties
Benyamini Y, Burns E. Views on aging:older adults' self-perceptions of age and of health. Eur J Ageing. 2019 Nov16;17(4):477-487. doi: 10.1007/s10433-019-00528-8. PMID: 33381001; PMCID:PMC7752928.
Hughes ML, Touron DR. Aging inContext: Incorporating Everyday Experiences Into the Study of Subjective Age. FrontPsychiatry. 2021 Apr 9;12:633234. doi: 10.3389/fpsyt.2021.633234. PMID:33897492; PMCID: PMC8062800.
Wettstein M, Kornadt AE, Warner LM, Kessler EM. Perceptions of individual and societal onset of old age: associationswith views on aging in a sample aged 16 to 96 years. Eur J Ageing. 2025 Sep23;22(1):48. doi: 10.1007/s10433-025-00886-6. PMID: 40986170; PMCID:PMC12457244.
Wurm S, Diehl M, Kornadt AE,Westerhof GJ, Wahl HW. How do views on aging affect health outcomes inadulthood and late life? Explanations for an established connection. Dev Rev.2017 Dec;46:27-43. doi: 10.1016/j.dr.2017.08.002. Epub 2017 Sep 14.PMID: 33927468; PMCID: PMC8081396.
